[ است ] . بعد از آن جلگه و هموار ، پس از دو ساعت رودخانه‌اى است . بعد از عبور از رود ، همه‌جا دهات آباد ، محل زراعت [ و ] آبهاى جارى است تا به شهر نشابور . « 33 » وضع كلى شهر آبادى نشابور در جلگه واقع است . در عهد قديم اين شهر آبادى عظيمى داشته است . از علامات خرابه‌ها و تلها عظمت اين شهر پيداست . حال قلعهء كوچكى [ و ] خرابى دارد . به قدر دو هزار خان [ وار ] جمعيت شهرش مىشود . از بناهاى قديم مسجد جامعى دارد كه ايوانش مرتفع است . « 34 » حمامها ، كاروانسرا [ و ] بازار [ 198 آ ] دارد ولى صورت شهريت ندارد . بسيار خوش آب‌وهوا [ ست ] . جلگهء وسيعى دارد ، همهء اين جلگه دهات آباد و محل زراعت است . متصل به‌هم جلگهء بسيار آباد باصفايى است . قناتهاى جارى زياده از حد دارد . حاصل گندم و جو ، برنج ، پنبه [ و ] ابريشم به عمل مىآورند . باغات زياد دارند ، خاصه اطراف شهر دو باغ بسيار بزرگ باصفاى ملوكانه در خارج شهر هست ، همه قسم ميوه دارد . انگور و هلوى بسيار خوبى دارند . هندوانه و خربوزهء بسيارى مىكارند . پاره [ اى ] از آنها بد نمىشود . نخود و باقلاى اين ولايت در خراسان مشهور است . ترنجبين از چيزهاى مخصوص به اين ولايت است . در كوهستانش ريباس بسيار است و خيلى ممتاز . معادن فيروزه معدن فيروزه در كوه اين ولايت به فاصلهء هفت فرسخ از شهر [ است ] . دو قسم فيروزه دارند : خاكى و سنگى . خاكى آن است [ 198 ب ] كه در دامنهء كوه زمين

--> ( 33 ) . در بهار و زمستان كه ايام بارندگى است از گرم‌آب و شورآب تا نشابور از جهت گل زياد عبور از اين راه بسيار مشكل است . از دامنه راه ديگرى هست موسوم به راه توزنده‌جان . قدرى گلش كمتر از راه پايين است . همه‌جا جلگه است . دهات آباد در راه بسيار است . ( حاشيهء متن ) . ( 34 ) . « مسجد جامع از بناى شاه عباس اول است » . ( سه سفرنامه ، ص 196 ) .